LÜTFEN SONUNA KADAR OKUYUN!!!

PROF. DR. SÜLEYMAN HAYRİ BOLAY

Dine saldırmak basın hürriyeti değildir

Bilindiği gibi bir Danimarka gazetesi, İslâm Peygamberi Hz. Muhammed’e hakaret eden on iki karikatür yayımladı. Bu hareket, bütün Müslümanları üzdü, incitti. Sonra da onların şiddetli tepkilerine yol açtı. Önce şunu söyleyelim:

Böyle bir saygısızlığı, kendini bilen hiçbir Müslüman yapmaz. Çünkü Müslüman’ın mukaddes kitabı, bizzat böyle bir hareketi men eder. Başkalarının ilahlarına, kutsallarına hakaret edilmesini Müslümanlara yasaklar (7/108). Kur’an’daki bu yasaktan haberi olmayan herhangi bir Müslüman bile bunu yapmaz. Çünkü Müslümanlar, bütün peygamberleri hak peygamber olarak bilir; onların günahsız ve “emin” kimseler olduğuna inanır. Onları incitecek söz ve harekette bulunmanın kendi imanına zarar vereceğinin farkındadır. Peygamberlere hakareti, Allah’ın asla affetmeyeceğini de bilir.

Peki neden Hıristiyan bir karikatürist, Hz. Peygamber’e hakaret eden bir karikatür çizebiliyor? Neden bir Danimarka gazetesi, tereddütsüz bu karikatürleri yayımlayabiliyor? Yeryüzünde “İslâm dünyası” diye, bir buçuk milyara yakın Müslüman’ın teşkil ettiği bir dünya var. “İslâm Konferansı Teşkilatı” diye kocaman bir teşkilat var. Sayıları yetmişi aşan, halkının büyük çoğunluğu Müslüman olan birçok devlet var.

O ülkenin başbakanı, bu gazetenin hareketini, inanç hürriyeti adına kınaması gerekirken ona destek veriyor. Muhtelif kanallardan ikaz almasına rağmen, basın hürriyeti, demokrasi ve laiklik adına gazeteye sahip çıkmakta ısrar ediyor. Bu yetmiyormuş gibi, aynı karikatürleri önce Norveç, sonra da Alman, Fransız, İsviçre, İspanyol, İtalyan ve gazeteleri yayımlıyorlar. Yani Batı’nın gazeteleri koro halinde Müslümanların Peygamberi’ne saldırıya devam ettiler. Ne ikazlara, ne boykotlara ne de protestolara itibar ettiler. Neden bunu yapıyorlar ve saldırıda ısrar ediyorlar? 1) Hürriyetin, demokrasinin kendileri için geçerli olduğuna inanmış olabilirler. 2) Kendi mukaddeslerine bile inanmamış (ateist) olabilirler. Nitekim bir Fransız teolog, Batı’nın kutsal değerlere saygı duygusunu kaybettiğini söylemiş. Bence yerinde bir tespit! 3) İslâmiyet ve Müslümanlık hakkında yanlış bilgilerle doldurulmuş olabilirler.

Her halükârda yapılan hareket hakarettir, saldırıdır, yanlıştır. İnançlara ve Hz. Muhammed’e inananlara hakarettir, onları rencide edici ve inciticidir (Bu arada işaret edelim: Bazı yazarlarımız, Hz. Muhammed’in ve Atatürk’ün karikatürü yapılmadıkça demokrasi yerleşemez, diye senelerdir yazarlar. Şimdi Batı’da demokrasi daha mı iyi yerleşmiş oldu?) Meşhur İngiliz filozofu John Locke (ö. 1704), 17. asrın sonlarında Batı için bir “tolerans” risalesi yazmak ihtiyacını duymuştur. Bu risalede tolerans adına Katoliklerin ve ateistlerin mahkemede şahitliğinin kabul edilemeyeceğini söylemiştir. Batılılar bu risaleden zamanımıza kadar çok mesafe kat etmiştir. Demokraside, insan haklarında, laiklikte bir hayli ilerlemişlerdir. Ancak yine de bizdeki inançlara saygı seviyesine gelememişler. Şimdi bakıyoruz ki, karikatüristler ve bazı gazeteler 17. asra dönmüşlerdir.

Batı’nın ayıbı ve hürriyet üstüne...

Hürriyet nedir? Elindeki imkanları başkalarına zarar vermeyecek şekilde kullanmak serbestisidir. Herkesin hürriyeti, başkasının hürriyetinin başladığı yerde biter. Çünkü sınır tanımayan bir hürriyet ne tabiatta var ne de hayvanlarda. Yani mutlak hürriyet hiçbir yerde yok. Bu, insan hakları ve davranışları için de böyledir. Kişiler için olduğu gibi, toplumlar, mezhepler ve dinler için de geçerlidir. İnanç hürriyetinin sınırına riayet edilmediği zamanlarda daima çatışma, kavga, şiddet, hatta savaşlar çıktığı görülmüştür. Salman Rüşdü’nün durumu unutulmadı, sanırım. Bunların hepsi, Batı’nın ayıbıdır. Laikliğin beşiği sayılan Fransa da kervana katıldı. Dışişleri bakanları da laiklik ağzıyla bu saygısızlığı savundu. Laiklik ne demektir? İnanç hürriyeti demek değil midir? Yoksa inançlara saldırı ve bunda ısrar etme hürriyeti midir? Felsefe sözlükleri, “laik olmak, antiklerikal olmaktır” diyorlar. Batı’da klerikal grup ve klerikalizm geçerlidir. Çünkü dinî hayatı yöneten bir grup, orada daima var olmuştur. Bu dinî gruba karşı olmak (anticlericale) Batı’da geçerli olabilir. Ancak İslâm’da ne kilise gibi bir teşkilat ve otorite, ne ruhbanlık, ne de Klerikalizm var. Batılılar Müslümanları kendi yapılarında mı görüyorlar veya ona benzetmek mi istiyorlar? Yoksa cehaletlerinden mi böyle davranıyorlar? Her halükârda Batılı gazeteciler, aydınlar ve siyasilerin eğitilmeye ihtiyaçları olduğu ortaya çıkmaktadır.

Hürriyet (özgürlük), felsefe sözlüklerinde “ister kendi tabiatının gereklerine, ister serbest zamanlara, isterse kendi serbest kararına göre olsun, serbestçe hareket edebilen varlığın durumu” olarak tarif edilir. Kant, onu ahlâk kanununun varlık sebebi olarak görür Ama hepsinde hürriyetin sınırı, başkalarının haklarıyla başlar. Burada hürriyetin çeşidi ne olursa olsun, esas olan, hepsinin ahlâkî bir boyutunun olmasıdır. Hürriyetin olduğu gibi laikliğin de ahlakî boyutu vardır. Yani hürriyeti kötüye kullanmamak, başkalarına zarar vermemek, ahlâki bir harekettir. Bunun gibi laiklik, inanç hürriyeti ise bu hürriyeti başka inançları hor görecek, onlara hakaret edecek şekilde kullanmaması da ahlâkî bir yükümlülüktür. Batı basın organları, kendi koydukları ilkeleri kendileri çiğnediler. Batılı siyasiler, onları uyaracakları yerde destek verdiler, cesaretlendirdiler. Daha doğrusu onları tahrik ettiler. Tepkiler çığ gibi büyürken bunlara dönüp bakmadılar bile. İnadına o karikatürleri bir daha bir daha yayımladılar. Hatta yayımlamayanlar da kervana katıldılar. Bu dalalet zinciri Yeni Zelanda’ya kadar uzandı. Bunlar tahrik üstüne tahriktir. Anarşiye prim vermektir. Hâlâ basın hürriyetinden söz ediliyor. Boykotlarla Danimarka, Norveç, Hollanda ve Fransa üreticileri ne kadar zarar gördüler? Bunlar hesap ediliyor mu?

Tepkiler çığ gibi büyüyor

Tepkiler bütün İslâm dünyasına yayılıyor. Bizim siyasiler bile buna katıldılar. Şam’da büyükelçilikler yakıldı. Hamas’tan, İran’dan, Pakistan’dan, Endonezya’dan ölüm fetvaları yükseliyor. Neden bu kadar provokatif davranılıyor? Basına müdahale edilemezmiş! Peki Güney Afrika mahkemesi bu karikatürlerin neşrini nasıl yasakladı? Medeniyetler çatışması mı çıkarılmak isteniyor? Zannetmiyorum. Aslında Batı huzursuz. İslâm âleminin uyanmasından, İslâm’ın yükselmesinden, Batı’da rağbet görmesinden huzursuz. Doğu’da, Asya’dan, Çin’den, Hint’ten, Afrika’nın uyanmasından huzursuz. Artık Davos’ta G8’lerin meseleleri değil, Çin, Hint konuşuluyor. Ama “Korkunun ecele faydası yok!” Artık dünya G8’lerin kontrolünden çıkalı çok oldu. Brzezinski, “Kontrolden Çıkmış Dünya”yı yazalı 15 sene oldu.

Batı, çifte standart içinde olduğu için böyle hadiseler, onun maskesinin düşmesine sebep olması bakımından faydalı olmaktadır. Batılılar demokrasi, insan haklarına hürmet, inanç hürriyeti imtihanlarını bir defa daha kaybediyor, çoğu zaman olduğu gibi. Mesela Batı’da “Ermeni soykırımı olmamıştır” diye bir neticeye ulaşılsa bunu söylemek suçtur. Fakat bir dinin peygamberini terörist gösterebilmek, bu basın hürriyeti kapsamına alınıyor. Onları çok ehemmiyet verdikleri akl-ı selîme davet etmek lâzım. Selîm akıl çok mühimdir. Akıl herkeste var da bu selim midir değil midir? Bunu böyle hadiseler gösteriyor. Onlara bir hatırlatmada bulunalım: Her engellenen hürriyetin bir telafi yolu vardır. Bir kimsenin mesela yazma hürriyeti engellense, bunu seyahat hürriyeti ile telafi edebilir. Ama inanç ve ibadet hürriyeti engellenirse bunu hiçbir şeyle telafi etmek mümkün değildir. İşte tepkilerin esas sebebi ve Batılıların bilmediği veya nazara almadığı boyut, budur. Karikatürün barışa hizmet etmesi gerekirken barışı aleve çevirmek marifet mi? Bu alevleri kim söndürecek? Batılılar özür dileyerek öfkeyi yatıştırmalıdır.

09.02.2006